Τι συμβαίνει στην Ευρώπη/ΕΕ
Εδώ και 2 χρόνια έχει ξεκινήσει στην ΕΕ μια διαδικασία αλλαγής όλης της νομοθεσίας με στόχο τον μεγαλύτερο έλεγχο των τεκταινομένων από πλευράς Commission και προς όφελος των βιομηχανικών εταιρειών – είναι γνωστό ώς άλωση όλης της νομοθεσίας από τις εταιρείες.
Οι προτεινόμενες αλλαγές έρχονται καθώς η Επιτροπή προχωρά με γοργούς ρυθμούς στην ατζέντα απλούστευσης/απορρύθμισης, με 10 προτάσεις — γνωστές ως νομοσχέδια «omnibus» — να βρίσκονται στο τραπέζι μέχρι στιγμής στους τομείς της γεωργίας, της τεχνολογίας, της άμυνας, των χημικών και της προστασίας του περιβάλλοντος κυρίως (αλλά και της υγείας και της εκπαίδευσης).
Δεκάδες ομάδες της κοινωνίας των πολιτών και των ειδικών κλάδων προειδοποίησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι θα υπονομεύσει τη δημοκρατία εάν προχωρήσει με ένα σχέδιο Απλοποίησης της διαδικασίας θέσπισης κανόνων.
Δεκάδες υποβολές από ΜΚΟ, συνδικάτα, ακαδημαϊκούς, βιομηχανικές ομάδες και ιδιώτες, που δημοσιεύθηκαν στον ιστότοπο της Επιτροπής, υποστηρίζουν ότι αυτό το σχέδιο θα οδηγήσει σε αδιαφανή διαδικασία λήψης αποφάσεων που δεν αξιολογεί σωστά τον οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο των νέων νόμων.
Κείμενα επικριτικά της Απλοποίησης για τον τομέα της Γεωργίας και των Τροφίμων με εστίαση στη χαλάρωση των μέτρων για τα φυτοφάρμακα
RulestoProtect – ETJC – Φίλοι της Γης – IFOAM – WWF – BeeLife – EUObserver (Τα παιδιά της Ευρώπης θα κληρονομήσουν μια κρίση δημόσιας υγείας λόγω των νέων εγκρίσεων φυτοφαρμάκων στην ΕΕ)
Το ζήτημα της χαλάρωσης των μέτρων για τα φυτοφάρμακα εμπλέκεται και στις Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου, που συνάπτει η ΕΕ με τρίτες χώρες, οι οποίες επιθυμούν πιο χαλαρά μέτρα, δηλαδή πιο χαμηλά όρια. Πχ, Ινδία και κυρίως η Mercosur (Βραζιλία- πάγωμα των εισαγωγών κρέατος λόγω αντιβιοτικών και ορμονών).
Τι σημαίνει απλοποίηση – Γιατί είναι απορρύθμιση
Αυτό που ξεκίνησε ως στρατηγική για την ενίσχυση των προσπαθειών για το κλίμα παγκοσμίως έχει μετατραπεί σε ένα σχέδιο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ — ευθυγραμμίζοντας σταθερά την πράσινη διπλωματία με τις οικονομικές προτεραιότητες που έθεσε ο Μάριο Ντράγκι στην περίφημη έκθεσή του για την ανταγωνιστικότητα.
Μετατόπιση εστίασης: από την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (παιδική εργασία και καταναγκαστική εργασία) τώρα πρόκειται για «τη διασφάλιση του ανταγωνιστικού ρόλου της Ευρώπης στις παγκόσμιες αγορές και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης». Κι όταν λέει πράσινη μετάβαση δεν εννοεί αυτό που όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά την πρόσβαση στις σπάνιες γαίες που απαιτούνται για τα αυτοκίνητα, τα κινητά και τις παρόμοιες συσκευές, καθώς και για τα όπλα. Ουσιαστικά πρόκειται για κατάργηση της Πράσινης Συμφωνίας, που ήταν από τις καλύτερες στιγμές της ΕΕ.
Τι κάνει λοιπόν: με το πρόσχημα της γραφειοκρατίας «απλοποιεί» τη νομοθεσία. Στην ουσία καταργεί πολλές διατάξεις κυρίως αυτές για την ασφάλεια των τροφίμων, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος π.χ το νόμο για την αποψίλωση των δασών, και συγκεκριμένα την μη εισαγωγή προϊόντων στην ΕΕ που προέρχονται από περιοχές που έχουν αποψιλωθεί τα δάση.
Αυτό όμως δεν είναι απλοποίηση – θα μπορούσε να κωδικοποιήσει τη νομοθεσία κλπ – αλλά εδω καταργεί ολόκληρο το νομοθετικό πλαίσιο που συνιστούσε το αξιακό σύστημα της ΕΕ. Στην ουσία απορρυθμίζει όλο το σύστημα, στο όνομα της γραφειοκρατίας. Γι’ αυτό τα κινήματα στην ΕΕ στα οποία συμμετέχουμε, αυτό το ονομάζουμε απορρύθμιση/deregulation.
Γιατί το κάνει αυτό η ΕΕ;
Καταργώντας νόμους που συνεπάγονται παρακολούθηση και έλεγχο, απελευθερώνει κονδύλια, τα οποία χρησιμοποιεί για την χρηματοδότηση της αμυντικής βιομηχανίας, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη δήθεν (προσωπική μου γνώμη, αλλά και κάποιων από το ETJC πλέον και άλλες οργανώσεις) απειλή από τη Ρωσία, έτσι στερούν από τις χώρες της ΕΕ το φθηνό φυσικό αέριο και πετρέλαιο και τις αναγκάζει και μέσω της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ να αγοράζουν LNG/υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ σε τριπλάσια τιμή. Στην ουσία, η ΕΕ μετατρέπεται σε μια πολεμική οικονομία.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι στις 22.10.2025 σε συνεδρίασή του, το ΕΚ απέρριψε την πρόταση της Commission (και της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων του ΕΚ) για απλούστευση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, δηλαδή ακύρωση όλου του νομοθετικού καθεστώτος που ισχύει σήμερα για την προστασία του περιβάλλοντος.
Η ψηφοφορία στις 22.10.2025 στην ολομέλεια έθεσε υπό αμφισβήτηση το μέλλον της νομοθεσίας και τις ευρύτερες προσπάθειες της Commission να καταργήσει τους περιβαλλοντικούς νόμους και να ελαφρύνει τα γραφειοκρατικά βάρη για τις επιχειρήσεις (αφαιρεί το 80% από τους ελέγχους). Αυτό σε απλά λόγια σημαίνει ότι θα περιορίζονταν οι αυθαιρεσίες των εταιρειών, κάτι που με το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λόγω της απλοποίησης οι εταιρείες θα ήταν ουσιαστικά χωρίς ελέγχους.
Αλλά, στη συνέχεια και υπό την απειλή του ΕΛΚ προς τους Σοσιαλιστές/Δημοκράτες ότι αν δεν ψηφίζουν μαζί, το ΕΛΚ θα συμμαχήσει με την ακροδεξιά, οι Σ/Δ ψηφίζουν πλέον τα περισσότερα. Παράλληλα επεμβαίνει και ο Τραμπ με μοναδικό σκοπό να πουλήσει LNG.
Οι ΗΠΑ απαιτούν από την ΕΕ να καταργήσει τους πράσινους κανονισμούς, απειλώντας την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ για να αποφευχθεί ένας ολοκληρωτικός διατλαντικός εμπορικός πόλεμος.
Για να κατευνάσει τις αντιδράσεις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την Ανακοίνωσή της του 2026 για την «Καλύτερη Νομοθέτηση» (Better Regulation) στις 28 Απριλίου 2026. Η δρομολόγηση της ατζέντας για την «Καλύτερη Νομοθέτηση» αποτελούσε απάντηση σε προβληματισμούς σχετικά με την ποιότητα της νομοθέτησης και τη δημοκρατική νομιμοποίηση της νομοθετικής διαδικασίας της ΕΕ.
Τα πορίσματα του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, τον Νοέμβριο του 2025, σχετικά με τρεις συναφείς υποθέσεις, κατέδειξαν ανεπαρκή αιτιολόγηση του επικαλούμενου κατεπείγοντος χαρακτήρα, πλημμελή διαβούλευση (ιδίως όσον αφορά τον αποκλεισμό της κοινωνίας των πολιτών) και παράλειψη διενέργειας των υποχρεωτικών αξιολογήσεων συμβατότητας με τους κλιματικούς στόχους. Η απάντηση της Επιτροπής, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026, αναγνώρισε τις ελλείψεις διαφάνειας, αλλά αρνήθηκε να αποσύρει ή να αναθεωρήσει τις επίμαχες προτάσεις.
Η ΕΕ χαλαρώνει τους κανόνες της αγοράς άνθρακα για να επιτρέψει στη βιομηχανία να ρυπαίνει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι θα επιτρέψει στη βιομηχανία της ΕΕ, δηλ. Στους χαλυβουργούς, στους παραγωγούς χημικών και στους παραγωγούς ενέργειας να συνεχίσει να εκπέμπει αέρια που προκαλούν την πλανητική υπερθέρμανση μέχρι και τη δεκαετία του 2040 και να προσφέρει περισσότερες δωρεάν άδειες ρύπανσης για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, στο πλαίσιο μιας αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ένωσης (κατάθεση καταγγελίας/ένστασης/αντίρρησης της Ρωσίας στον ΠΟΕ γι’ αυτό το ζήτημα).
Η Επιτροπή και η ίδια η Πρόεδρος επιχειρούν να καταργήσουν την Διεύθυνση περιφερειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Την ίδια στιγμή κινδυνεύουν με διάλυση : η ΓΔ Γεωργίας, η οποία διαχειρίζεται χρήματα της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής· η ΓΔ Απασχόλησης, Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η οποία επιβλέπει το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο· η ΓΔ Θαλάσσιας Πολιτικής, η οποία ασχολείται με τη χρηματοδότηση της αλιείας· και η ΓΔ Έρευνας και Καινοτομίας, η οποία διαχειρίζεται τα χρήματα της έρευνας,
Παράλληλα, η Πρόεδρος συγκεντρώνει την εξουσία στο πρόσωπό της και ιδρύει μια πολύ μικρότερη ΓΔ που συνδέεται με το γραφείο της προέδρου και παίζει έναν ευρύτερο επιχειρησιακό ρόλο σε όλη την εκτελεστική εξουσία της ΕΕ, την ΓΔ IDEA, ως εφεδρικό γραφείο για έμπιστους αξιωματούχους, ενώ ιδρύεται μια νέα DG, η INVEST.