Οι υπολογιστικές μηχανές (αριθμομηχανές) τα τελευταία 70 χρόνια έκαναν εύκολη την ζωή των λογιστών και όσων ασχολούνται με αριθμητικούς υπολογισμούς. Στη συνέχεια οι υπολογιστές τσέπης (κομπιουτεράκια ) ,οι επιτραπέζιοι προσωπικοί υπολογιστές γραφείου ,οι φορητοί υπολογιστές (laptops) , τα τάμπλετς (tablets) ,τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα διαδόθηκαν γρήγορα και κατέκλυσαν την καθημερινότητα μας . Και δεν είναι μόνο αυτό, με την δημιουργία των ανοικτών πηγών ενημέρωσης , η άμεση πρόσβαση σε κάθε είδους πληροφορία έγινε εφικτή. Οι οθόνες αντικατέστησαν τις εγκυκλοπαίδειες και τα βιβλία. Εκείνο δε που εκπλήσσει, είναι η ταχύτητα με την οποία διαδόθηκαν και εκλαϊκεύτηκαν οι εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ). Από την επιστημονική χρήση των υπολογιστών από συγκεκριμένους χρήστες για συγκεκριμένο σκοπό, σήμερα έχουν πρόσβαση ,χωρίς σχεδόν περιορισμούς, εκατομμύρια άνθρωποι. Εξάλλου ,μέσω των εφαρμογών ChatGPT ,Google Gemini η Microsoft’s Copilot Assistant είναι δυνατή σχεδόν για όλους η εξειδικευμένη ενημέρωση, η επεξεργασία κειμένων και η δημιουργία προτάσεων.
Όλη αυτή η τεχνολογική πρόοδος είναι διαχειρίσημη ή είναι μια επικίνδυνη πρόκληση για τους ανθρώπους ; Κρίσιμα ερωτήματα τίθενται ,όπως εάν η ταχύτητα με την οποία δίνονται απαντήσεις με βάση τα αποθηκευμένα δεδομένα της τεχνητής νοημοσύνης , αποθαρρύνει την νοητική προσπάθεια και αμβλύνει έτσι μακροχρόνια την ανθρώπινη σκέψη. Ο καταιγισμός πληροφοριών για ένα θέμα χωρίς να έχει προηγηθεί έρευνα και μια διανοητική επεξεργασία λειτουργεί πιθανόν εναντίον της ολοκληρωμένης κατανόησης και της εμβάθυνσης της γνώσης. Επιστήμονες, άλλωστε, υπογραμμίζουν ότι θα πρέπει να ερευνηθεί με προσοχή πώς συνδέεται η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης με την υποβάθμιση της κριτικής ικανότητας των ανθρώπων. Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι η συστηματική χρήση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων για την σύνταξη εκθέσεων και αναφορών κάνει τους χρήστες να τεμπελιάζουν και να χρησιμοποιούν κατά λέξη κείμενα που προέκυψαν με αυτό τον τρόπο ,χωρίς να ελέγχουν την πληρότητα ,την ποιότητα και την αξιοπιστία τους. Επιστημονικές έρευνες θέτουν επίσης σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον, μήπως τα εντυπωσιακά βραχυχρόνια κέρδη από την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επιφέρουν μακροχρόνια σοβαρές ζημίες .Είναι τελικά η τεχνητή νοημοσύνη ένα πολύτιμο εργαλείο στην υπηρεσία του ανθρώπου, η μια εκκολαπτόμενη απειλή για την ανθρωπότητα. Δυστυχώς ,οι χώρες με την καλύτερη τεχνογνωσία ,Κίνα και Αμερική ,αντί να συνεργάζονται για την αντιμετώπιση αρνητικών συνεπειών και κινδύνων, ανταγωνίζονται ποια θα έχει την πρωτοκαθεδρία.
Στην Silicon Valley οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σε λίγα χρόνια η ΑΙ θα είναι καλύτερη από τον μέσο ανθρώπινο όρο σε όλες τις γνωστικές διαδικασίες. Εάν επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση οι επιπτώσεις θα είναι τόσο μεγάλες όσο τίποτα άλλο μέχρι σήμερα στην παγκόσμια οικονομία. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια οι εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης έχουν ξεπεράσει κάθε πρόβλεψη. Εξάλλου ο σκληρός ανταγωνισμός των τεχνικών εταιρειών που εξειδικεύονται στην τεχνητή νοημοσύνη έχει σαν αποτέλεσμα να βελτιωθεί με ταχύ ρυθμό ,η ταχύτητα, η αποτελεσματικότητα και η ποιότητα των αποτελεσμάτων .Δαπανώνται ήδη τεράστια ποσά για την έρευνα και την εξέλιξη των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης . Είναι μάλιστα δυνατό το 2027 να έχει αναπτυχθεί ένα μοντέλο που θα είναι 1000 ισχυρότερο από το GPT4.
Μέχρι το 1700 η παγκόσμια οικονομία αναπτύσσονταν με αργό ρυθμό κάθε αιώνα , μετά την βιομηχανική επανάσταση ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας επιταχύνθηκε δραματικά. Το προσδόκιμο της ζωής αυξήθηκε ,μειώθηκε η παιδική θνησιμότητα και βελτιώθηκε η γονιμότητα. Μεγαλύτεροι πληθυσμοί, μεγαλύτερες δεξαμενές για νέες ιδέες και ταλέντο είχαν σαν αποτέλεσμα η οικονομία να αναπτύσσεται σήμερα σταθερά περίπου 2% κατ’ έτος. Η πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται να επιταχύνεται και να βελτιώνεται, χωρίς περιορισμούς .Ας σκεφτούμε ,όμως , ένα πιθανό σενάριο.
Εάν οι έξυπνοι υπολογιστές επιφέρουν τεχνολογικές εξελίξεις χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση και αυτά τα επιτεύγματα χρησιμοποιηθούν για να κατασκευαστούν ακόμα πιο εξελιγμένες μηχανές, αυτό μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα να συσσωρευθεί πλούτος με μια άνευ προηγουμένου ταχύτητα. Ποιος θα διαχειριστεί αυτό τον πλούτο και με ποια λογική ; Ποιος θα ελέγχει την σκοπιμότητα και την ορθότητα των αποφάσεων, συστημικά λάθη ή παράδοξα συμπεράσματα; Ποιος θα μπορεί να επεμβαίνει για να διορθώνει η για να αναστρέψει μια λάθος πορεία; Όλη αυτή η εξέλιξη που έγινε με σκοπό να διευκολύνει τη ζωή του ανθρώπου, μήπως τελικά τον περιθωριοποιεί ,τον αποξενώνει ή ακόμα και τον αιχμαλωτίζει .
Οι ειδικοί σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης προβληματίζονται για πολλά από όσα αναφέρθηκαν ,αλλά είναι οι περισσότεροι καθησυχαστικοί αφού θεωρούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι επίτευγμα του ανθρώπου και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν στρατηγικός εταίρος και όχι σαν ανταγωνιστής.